Marieke Bolhuis

In 2003 werd Marieke Bolhuis door het Amsterdams Grafisch Atelier gevraagd om een nieuwe computergestuurde printer uit te proberen. Dat wilde ze wel en ze maakte speciaal voor dat doel een collage met beelden van landschappen. Ze ontdekte dat de computergestuurde printer haar mogelijkheden als beeldend kunstenaar vergrootte en haar in staat stelde haar 'eigen' landschap te creëren.

Een computergestuurde printer moet overigens niet verward worden met de huis- tuin- en keukenprinter die vrijwel iedereen kent. Een professionele computergestuurde, of ook wel inkjetprinter, kan afdrukken maken op groot formaat. Dat opent natuurlijk mogelijkheden. Wat ook aantrekkelijk is;  met dit soort printers kan een zogenaamde 'giclee'  worden gemaakt.

Een  'giclee'  is een gedigitaliseerd  kunstwerk dat met verf in verschillende kleurlagen wordt verneveld op een drager. Dit kan een drager zijn van canvas of linnen, kunststof of karton. Deze techniek is redelijk nieuw en werd ontdekt door musea die het gebruiken om beeldend werk te reproduceren. Niet alleen de musea maar ook beeldend kunstenaars zagen de verruimende mogelijkheden die deze printers kunnen bieden.

Marieke Bolhuis houdt veel van reizen en landschappen. Er is nog iets dat Marieke Bolhuis boeit en dat is de oorsprong van de aarde en onze beschaving. Dat alles is terug te zien in haar werk. Haar reizen voerden haar de afgelopen jaren door Japan, IJsland, Tenerife, Lanzerote, Iran, Egypte en andere landen in het Midden-Oosten. Tijdens haar reizen volgt ze de breuklijnen van de aarde. Vaak te paard. Ze vindt het fascinerend dat op deze plekken het landschap vaak prachtig is maar tegelijkertijd de aarde het dunst en meest kwetsbaar.

Na haar reizen komt Marieke Bolhuis terug met een schat aan ervaringen en ideeën die pas achteraf beelden opleveren. Ze maakt objecten van klei en glas. Glas beschouwt ze als  materiaal dat uit de aarde afkomstig is, het bestaat immers uit zand en soda. Ze combineert deze kunstobjecten op de computer met de foto's die ze tijdens haar reizen maakt. Zo komt alles samen in een bijzonder kunstwerk. 

Bethany de Forest

Bethany de Forest heeft een mooie naam vind ik. Het klinkt een beetje sprookjesachtig. Het werk dat ze maakt past daar goed bij. Ze maakt en bouwt kleine afzonderlijke kijkkasten die van een fabelachtige schoonheid zijn. Ze richt ze in met suikerklontjes, kaarsvet, gekleurd snoepgoed, groente en fruit, knikkers, kralen, watten en ander materiaal. Maar ook gebruikt ze dode én levende insecten zoals torren, kevers en vlinders. Deze bevolken haar betoverende miniwerelden en datzelfde geldt ook voor garnalen, zeepaardjes en speelgoedkikkers. Ze gebruikt spiegels om een oneindige ruimte te suggereren.

Omdat ze wil dat alles er natuurgetrouw uitziet heeft ze zichzelf een techniek geleerd die Tiffany wordt genoemd. In 2001 maakte ze met deze techniek een minikathedraal met 'échte' glas in loodraampjes. De ramen waren alleen niet van glas maar van dun gesneden geaderde ham, waarbij de adertjes het lood moesten voorstellen.

De vele werelden die ze op deze manier creëert legt ze close-up vast met een pinhole camera. Een pinhole camera heeft geen lens maar slechts een klein gaatje. Hierdoor is de scherptediepte overal hetzelfde. Met een dergelijke camera kunnen overdreven groothoek foto's worden gemaakt. Een ander voordeel is dat een pinhole camera gemakkelijk zelf te maken is. Ook de grootte ervan kan aangepast worden aan dat waar hij voor gebruikt wordt.

Zo maakte Bethany de Forest haar eerste pinhole camera van een luciferdoosje. Hiermee kon ze foto's maken binnenin haar piepkleine kijkkast die ze ´de spiegelzaal´ noemde. Soms 'vermomt' ze de pinhole camera zodat hij deel uitmaakt van het diorama en niet opvalt. Dat maakt het werken ermee gemakkelijker. De sluitertijd is bij een pinhole camera namelijk heel lang.

Bethany de Forest wil de illusie wekken dat het een levensechte omgeving is waar ze foto´s van maakt. Kijk hier hoe ze dat allemaal doet. 

Meschac Gaba

In 1995 verliet Meschac Gaba zijn geboorteland Benin om in Nederland tijdens een twee jaar durend werkproject zijn studie aan de Rijksacademie zijn te voltooien. Gedurende deze periode werkte hij aan de eerste zaal van zijn zelfverzonnen 'Museum voor Hedendaagse Afrikaanse Kunst'. Na zijn afstuderen ontwierp Mescha Gaba voor zijn denkbeeldige museum uiteindelijk twaalf ruimtes met telkens een ander concept. Zo bedacht hij een muziekzaal, een bibliotheek, een zaal voor kunst en religie, een trouwzaal en nog veel meer.

In 2002 werd Meschac Gaba  door curator Okwui Enwezor uitgenodigd voor deelname aan de Documenta 11 in Kassel. Hier richtte hij een paviljoen in, waar een deel van het door hem bedachte museum daadwerkelijk te zien was.  Vanaf dit moment werden de meeste van zijn fictieve zalen gerealiseerd en werden ze op  verschillende locaties onafhankelijk van elkaar tentoongesteld. Uiteindelijk kwamen alle twaalf ingerichte expositiezalen in 2009 bij elkaar en was het project onder de titel 'Museum of Contemporary African Art & More'  in het museum de Paviljoens in Almere voor het eerst volledig te bezichtigen.

Bij Meschac Gaba zijn leven en werk geen gescheiden werelden, maar is alles één geheel waarbij het een met het ander in verband staat en in interactie is. Die interactie of uitwisseling is voor hem een belangrijk thema. Uitwisseling tussen mensen maar ook tussen culturen maakt hij zichtbaar in zijn werk. Daarbij maakt hij de door het westen gedomineerde kunstwereld duidelijk dat het maar eens afgelopen moet zijn met het westerse cliché dat Afrikaanse kunst persé etnografisch, spiritueel en ritualistisch is. Dit alles doet hij met een groot gevoel voor humor en dát, maar ook zijn originaliteit, is wat mij zo aanspreekt in zijn werk. Bovendien woont Meschac Gaba in Nederland en daar boffen wij maar mee.

In 2004 werkte Meschac Gaba een periode in New York. De wolkenkrabbers die hij daar zag inspireerden hem tot de serie Tresses . Letterlijk betekent het Franse woord 'tresses' haarvlechten. En daar lijken deze kunstwerken in eerste instantie dan ook op. Het zijn kunstig traditioneel gevlochten pruiken in typische Afrikaanse kleuren. Maar bij nadere beschouwing hebben de pruiken de vorm van karakteristieke en bekende gebouwen van over de hele wereld. Of zou Meschac Gaba stiekem een foto hebben gezien van het 'Beaux- Arts Ball' uit 1931? 

Het mooiste en meest indrukwekkende werk van Meschac Gaba vind ik 'Sweetness'. Een maquette van een moderne stad, helemaal opgebouwd  uit suikerklontjes. Op de Biënnale van Sao Paolo in 2006 werd dit kunstwerk tentoongesteld.