Roman Peter en papier-maché

In het in 1973 verfilmde boek 'Papillon' van Henri Charrière, wordt door de gevangenen veel op papier gekauwd. Dit om het zó zacht en papperig te maken dat ze er schaakstukken van kunnen  kneden. In het Frans noemt men gekauwd papier; 'papier-maché'.  Het is overigens niet perse nodig om op het papier te kauwen. Ook door papier te versnipperen en het in water te laten weken wordt het een zachte en hanteerbare pulppap.

Door aan het papierpulp stoffen zoals lijm, meel of stukjes textiel toe te voegen, kan papier-maché oersterk worden gemaakt. Door het te mengen met  lijnolie wordt het ook nog eens waterafstotend. Vervolgens kan er van alles van worden geboetseerd, waarna het na droging beschilderd of gelakt kan worden.

Vanaf de 18e eeuw werden in Europa op grote schaal stoelen, tafels, kabinetten, schalen, borden en andere gebruiksvoorwerpen van papier-maché gemaakt. In Duitsland staat een kasteel, Schloss Ludwiglust waarvan het hele interieur uit papier-maché is opgetrokken. Ook werd papier-maché wel gebruikt voor geornamenteerde plafonds. De overkapping van de stationshal in Groningen is daar een goed voorbeeld van.

Voor sommige kunstenaars is papier-maché een fijn materiaal om mee te werken. De Zwitserse kunstenaar Roman Peter is een van hen.

Behalve schilder is Roman Peter ook beeldhouwer. Hij maakt kleine sculpturen van papier-maché. Voor sommige van deze sculpturen liet hij zich inspireren door de maskers die op de fascinerende 'Basler Fasnacht' worden gedragen. Roman Peter woont en werkt namelijk in Basel.

Voor andere beeldjes gebruikte hij een vorm van papier-maché die de laagjesmethode wordt genoemd. Dit zijn de meest kwetsbare. Niet alleen fysiek maar ook in hun uitstraling. Het zijn kleine aandoenlijke mannetjes die stoer en stevig op hun benen staan maar het lijkt alsof ze zich van onhandigheid nauwelijks een houding weten te geven. 

Maartje Folkeringa

Maartje Folkeringa houdt ervan om personen te observeren. Ze kijkt graag naar hoe mensen zichzelf aan de buitenwereld willen laten zien en naar de manier waarop ze met elkaar communiceren. Wat haar daarbij vooral interesseert is dát wat onuitgesproken blijft en wat spanning en conflicten  veroorzaakt. Het is de bron van haar inspiratie en het levert in haar beeldend werk enigszins ongemakkelijke personages op.

De eerste drie maanden van 2010 verbleef Maartje Folkeringa als artist-in-residence op Curaçao  waar ze niet alleen aan haar eigen project werkte maar ook les gaf aan talentvolle kinderen. Ze deed dit bij 'The Curacao Center of Contemporary Art' oftewel het 'Instuto Buena Vista'. Voor de website van Kunstbeeld schreef ze gedurende haar verblijf een gastblog.

Maartje Folkeringa maakt sculpturen die verschillend van formaat zijn. Ze zijn óf juist zo groot dat je er tegenop moet kijken, óf ze passen in één hand. Wat ze gemeen hebben is dat ze even gedetailleerd als ruw zijn. Behalve de inhoud en voorstelling zijn materiaal en vorm voor haar even belangrijk. En dat is duidelijk te zien.

Haar beelden maakt ze van polyurethaan (een soort hard schuim), plasticine (gekleurde zachte boetseerklei), was, papier, glitter,textiel,verf, krijt en fimoklei ( een bakbare kleurige kunststofklei). Soms laat ze haar beelden staan in de resten van haar werkproces zodat de schuimvloksnippers deel uitmaken van het kunstwerk.

Behalve sculpturen maakt Maartje Folkertinga ook assemblages, foto's en tekeningen. Vanaf 10 juni t/m 21 oktober 2012 heeft ze een solotentoonstelling in het Museum Jan Cunen in Oss

Peter Zwaan

         

Beeldend kunstenaar Peter Zwaan maakte een serie sculpturen die hij de titel 'illusies van gemuteerde vis' gaf.  Zijn 'gemuteerde vissen' zijn combinaties van gebruiksvoorwerpen en vissen met menselijke trekjes. Hiermee creëerde hij een geheel nieuwe diersoort.  

De vissculpturen werden vooral door kunstminnende particulieren aangekocht. Dat is begrijpelijk want zijn kunstwerken zijn zeer de moeite waard . Aan de andere kant is het jammer omdat het hierdoor niet voor een groter publiek zichtbaar is.

Gelukkig gaf de bedrijfsorganisatie 'Deloitte' opdracht voor het maken van een kunstwerk voor het bedrijfsrestaurant op de 44e verdieping van de Maastoren in Rotterdam.

Peter Zwaan maakte voor het restaurant een 'vorkvis' van 7 meter lang en 150 kilo zwaar. De sculptuur werd gemaakt van hout, glasvezel, polystyreen, polyester, acryl, polyurethaan en epoxy. Ook gebruikte hij bladaluminium waarmee hij de 150 schubben van huid voorzag.  

Het maken van de 'vorkvis' nam anderhalf jaar in beslag en de sculptuur werd 1 december 2011 onthuld.   Ap Verheggen maakte een film over het ontstaan van het kunstwerk.

video over het ontstaan van de 'vorkvis'

Ook de VPRO besteedde aandacht aan de 'vorkvis'. In deze podcast van de Avonden is te beluisteren hoe  Peter Zwaan over zijn werk vertelt.

podcast Peter Zwaan vertelt over zijn werk

Stephan Balkenhol

Hoe Nederlands 'Balkenhol' ook klinkt, de beeldhouwer Stephan Balkenhol is een geboren en getogen Duitser. Hij woont en werkt in Karsruhe waar hij hoogleraar is aan de 'Staatliche Akademie der Bildenden Kunst'.

Hoewel hij ook met andere materialen werkt zijn de beelden van Stephan Balkenhol meestal gemaakt uit populierenhout. Deze houtsoort is licht maar ook taai. Blijkbaar vormt die taaiheid geen echte belemmering want het wordt veel gebruikt. Van luciferhoutjes en sinaasappelkistjes tot klompen. En beelden dus.

De beelden stellen mensfiguren voor en zijn meer dan levensgroot. Ze zien eruit alsof ze in hun geheel uit de stam van een boom zijn gehakt. Ondanks de beschildering van het hout zijn de beitelslagen en gutsgroeven duidelijk te zien. Dat geeft de beelden de schijn niet af te zijn en dat is ook precies de bedoeling. Hiermee wil Stephan Balkenhol aantonen dat de mens, in zijn optiek, niet perfect is.

Het waterschap 'De Brabantse Delta' in Breda gaf Stephan Balkenhol in 2010 opdracht tot het maken van een beeldengroep. De groep bestaat uit vier beelden, twee man- en twee vrouwfiguren. Dit keer gebruikte hij eikenhout voor de kunstwerken. Het bijzondere is dat het hout afkomstig is van twee eikenbomen die aan de rand van het landgoed stonden waar het kantoor van het waterschap gevestigd is. De bomen moesten plaatsmaken omdat het terrein gerenoveerd werd.

Twee van de van de vier mensfiguren zijn hier afgebeeld. Deze beelden flankeren de ingang en zijn bijna drie meter hoog.